Arme kinderen @ 23 May 2015
Arme leerlingen

Eerder deze week was ik bij het congres van Verus in Bussum. Verus is het resultaat van de fusie tussen Verus en VKO. Katholiek en Christelijk onderwijs gaan definitief samen. Met als motto eenheid in verscheidenheid. Het congres markeerde dit samengaan.

Niets dan lof voor deze dag. Het programma uitstekend, de organisatie perfect.

In het plenaire programma, ontspannen en met zwier gepresenteerd door Frank du Mosch werd de vraag gesteld:

Zou u uit een groep mensen oud-leerlingen van uw school herkennen door de manier waarop ze zijn, waarop ze zich gedragen?

Daarmee doelend op gedrag dat te maken heeft met de levensbeschouwelijke opvatting van de school en hetgeen zij op dit punt wil uitdragen aan haar leerlingen. Zijn de leerlingen van school X in het latere leven opvallend barmhartig, bijvoorbeeld.

Er waren veel workshops met inspiratie en informatie. Zelf bezocht ik onder meer een lezing van Petra Stienen, arabiste en aankomend senator, die het verhaal van haar leven vertelde. De nadruk kwam daarbij te liggen op haar oproep om ook achter de voordeur van leerlingen te kijken en daar dóór te vragen, omdat er veel meer terreur (huiselijk geweld vond ze te gezellig klinken) plaatsvindt dan wij ons kunnen voorstellen.

Er werd in het plenaire programma een gesprekstafel geformeerd rondom het thema armoede. Eerst liet Frank du Mosch een filmpje zien over het onderwerp. We zagen een basisschool in een arme wijk van Rotterdam. Enkele leerkrachten kwamen aan het woord en zij gaven schrijnende voorbeelden. Een kind van wie de bril kapot gegaan is. Deze moet uiteraard gerepareerd, maar daar is geen geld voor. Hoewel de reparatie niet echt duur is, hebben de ouders geen geld. De school besluit de helft van de reparatie te betalen. Maar ook dan hebben de ouders geen geld genoeg. De jongen heeft nog altijd zijn bril niet en kan daardoor slecht meekomen in de klas, om begrijpelijke redenen. Een aantal leerlingen komt zonder ontbijt op school.
We zien en horen zeer betrokken leerkrachten die doen wat ze kunnen.

Vier mensen, onder hen enkele schoolleiders, spraken daarna onder leiding van Frank over armoede onder leerlingen. Voor mijn gevoel schuurde het gesprek een beetje. Ik kreeg het gevoel dat het onderwerp niet echt een grote rol speelt in de hoofden van de gesprekspartners. Mogelijk omdat de schoolleiders onder hen geen school in een arme wijk leiden. Frank stelde hele expliciete, praktische vragen: Maar hoe praat je daar dan over? Om hoeveel leerlingen gaat het bij jou op school? Ik kreeg de indruk dat men alleen over armoede nadenkt wanneer ouders zelf aangeven dat ze iets niets kunnen betalen. Maar misschien doe ik mensen met deze opmerking tekort.
In de pauze spraken we met een aantal mensen nog verder over het onderwerp. Armoede onder leerlingen. Wat behelst dat nog meer dan dat de ouders te weinig geld hebben?

Armoede

Allereerst stelden we vast dat wij, weldoorvoede en welgestelde mensen die nooit werkelijke armoede gekend hebben, bescheiden moeten zijn in onze mening over het onderwerp. Eigenlijk hebben we geen idee en kunnen we er slechts naar raden. We kwamen wel uit op een aantal vragen:

Welke rol speelt het vermogen van mensen om al dan niet met geld om te kunnen gaan?

Heeft de reden dat kinderen zonder ontbijt op school komen, een voorbeeld dat ook gegeven werd, altijd te maken met een gebrek aan geld, zo vroegen we ons af. Kan het ook te maken hebben met het onvermogen van sommige mensen om op tijd op te staan, op tijd naar de winkel te gaan, om geïnformeerd te zijn over gezond voedsel? Sommige kinderen komen op school met een zakje chips in de handen.
Hoeveel aandacht is er voor het bredere perspectief? De keten armoede, arme wijk, schooladvies en –keuze, verdere kansen in het leven, het doorgeven van thema’s, generaties lang?

Barmhartigheid

Later vroeg ik me wel af: In deze omgeving waar het woord barmhartigheid al was gevallen, en de vraag gesteld werd hoe je mensen uit jouw eigen school later kunt herkennen aan hun manier van denken en handelen: Hoe kunnen we met praktische en intelligente vormen van barmhartigheid kijken naar het probleem van arme kinderen? Arm in de meest brede zin. Arm omdat ze onmachtig zijn zich te verzetten tegen vormen van terreur in huis, arm omdat te weinig mensen kijken naar de werkelijke mogelijkheden van kinderen in gezinnen met onmachtige ouders, arm omdat kinderen die in financiële armoede leven geen kansen hebben om mee te doen met anderen en daar hun hele leven last van houden.

Hoe zouden wij willen dat onze leerlingen zich als ze volwassen zijn zich gedragen ten opzichte van dit soort problemen? Waaraan kunnen wij de leerlingen van onze school herkennen, later, als het gaat over vragen rondom dit soort thema’s? En wat kunnen we nu doen om dit te bewerkstelligen?


News powered by CuteNews - http://cutephp.com