De Eenzamen @ 10 Dec 2015

Met de kerst in zicht zal het onderwerp eenzaamheid weer wat vaker ter sprake komen en zeker ook voelbaar worden voor een grote groep mensen in ons land.

Eenzaamheid is een groot probleem. Velen zijn niet in staat om een netwerk van vrienden of bekenden om zich heen te verzamelen of op andere manieren contact te hebben. Daar komt nog bij dat de maatschappij in het algemeen niet steeds en vanzelfsprekend omziet naar elkaar. De gemeente Rotterdam heeft daar werk van gemaakt en een leerstoel gecreëerd bij de universiteit voor humanistiek. Inspirerend hoogleraar Anja Machielse (Ik heb zelf nog niet zo lang geleden nog les van haar gehad) zal de leerstoel invulling geven. Eenzaamheid is een belangrijk onderwerp in het werk van Machielse.

Nooit meer alleen

Sinds enkele weken is het programma Nooit meer alleen van omroep Max op televisie. We zien enkele oudere mensen, tussen 55 en 82, die door omstandigheden alleen zijn komen staan. De flamboyante Koos, de kritische To, en nog drie anderen. Ze zijn er niet in geslaagd hun leven zodanig vorm te geven dat ze zich niet eenzaam voelen. Ze zitten alleen voor de televisie, eten alleen hun warme hap, beschouwen hun dagelijkse loopje naar de supermarkt als het moment om mensen te ontmoeten of leunen te veel op hun kinderen. Een aantal van hen weet niets over het gebruik van de computer. Ze willen niets liever dan leuke dingen doen en contact met mensen, maar ze hebben geen idee hoe ze dat zouden moeten aanpakken.
De groep komt van tijd tot tijd bij elkaar onder leiding van een coach die gespecialiseerd is in het omgaan met eenzaamheid. Van haar krijgen de vijf deelnemers verschillende opdrachten die te maken hebben met zelfkennis en reflectie. Een van de aangrijpende momenten is wanneer een vrouw van 82 de vraag krijgt waar en wanneer ze geleerd heeft over zichzelf na te denken. Haar antwoord: Hier, op mijn 82ste! De begeleidster merkt dan op dat dit mooi is en dat het eigenlijk zo zou moeten zijn dat we dat als kinderen op school zouden moeten leren.


Voorkomen?
 

Kijkend naar het programma bekruipt mij ook het gevoel dat de eenzaamheid van deze mensen –in elk geval ten dele- voorkomen had kunnen worden als ze geleerd hadden contact te maken, te luisteren, initiatief te tonen, na te denken over zelfvertrouwen. Een aantal van hen vindt dingen moeilijk die in feite vrij eenvoudig aan te leren zijn.

Met hulp van mensen van het programma vinden ze de weg naar zichzelf en naar andere mensen en leuke bezigheden. Iemand gaat bij een koor, een ander gaat meedoen aan een musical. Ze leren hoe ze via Google gemakkelijk dingen kunnen vinden die ze leuk vinden. De kijkers zien hen steeds meer stralen. Op momenten werkelijk ontroerend.

 

School

 

Is het zo dat de coach gelijk heeft? Zouden we op school eigenlijk moeten leren over zelfreflectie en over sociale verbanden? Ik vind van wel en ik weet ook dat dit op veel plaatsen al gebeurt. Zelfreflectie en manieren om contact te maken. Leren vragen te stellen en leren iets te onderzoeken. Leren om iets verder te kijken dat de opgegeven opdracht. Leren samen te werken, Leren een oordeel even uit te stellen, kwetsbaar mogen zijn en tegelijkertijd ook weerbaar. De wereld in te gaan zonder schroom. Ergens op af durven stappen. Iemand in de ogen kijken, willen weten over iemands leven, ook en met name als hij of zij uit een ander land komt. Anderen ook een plaats geven, kunnen delen.

Ik onderschrijf de uitspraak van Parker Palmer en anderen dat we onszelf meebrengen in de klas. Daar brengen we, behalve de lesstof, ook over wie we zijn, wie en hoe volwassenen zijn. Als we de dingen die hierboven beschreven staan werkelijk goed willen overbrengen aan leerlingen, dat dit belangrijke dingen zijn, is het ook goed om ons te verdiepen in onze eigen eenzaamheid als schoolleider, als docent. In de gesprekken die ik de laatste tientallen jaren met docenten en schoolleiders gevoerd heb, komt dit aspect regelmatig naar voren. Er is veel eenzaamheid, omdat er op veel plaatsen een gebrek is aan goede communicatie, aan openheid en vertrouwen. Het zou (de vernieuwing in) het onderwijs ten goede komen als eenzaamheid ook af en toe onderwerp van gesprek zou zijn. We kunnen een onderwerp als eenzaamheid en het omgaan daarmee op allerlei manieren in het curriculum voor de leerlingen laten terugkomen, als we er zelf geen handen en voeten aan kunnen geven, zal dat niet helpen.

Het zou mooi zijn wanneer een programma als Nooit meer alleen ( Hoe mooi en ontroerend ook) en een leerstoel als die van Anja Machielse ( Hoe inspirerend ook) in de toekomst niet meer nodig zouden zijn.

 

 

http://www.uvh.nl/actueel/nieuws/bijzonder-hoogleraar-anja-machielse-aandacht-voor-sociale-verbanden-is-cruciaal-voor-goed-ouderenbeleid


News powered by CuteNews - http://cutephp.com