Een praktisch voorbeeld @ 14 Feb 2017

Kennismaken

Het begin van het schooljaar omvat uiteraard het onderdeel kennismaken. Als leerlingen onder elkaar in een klas, als leraar en leerling, als collega’s onder elkaar, als ouders en mentor. Vaak gaat een gesprek op een kennismakingsouderavond vooral tussen mentor en ouders, waarbij aan de leerling ook vragen gesteld worden. Een docent stuurde me zijn werkwijze, die hij bedacht heeft om dat de gang van zaken hem niet genoeg inspireerde en die ik graag met jullie wil delen. Hij heeft daarvoor zijn toestemming gegeven.  Ik neem de tekst integraal over:

Ik zal mijn werkwijze beschrijven. Deel die gerust met anderen. Je hoeft mijn naam er niet bij te vermelden, dan kunnen de voorbeelden ook niet worden gelinkt aan leerlingen.

Onze school is een paar jaar geleden gestart met een nieuwe opzet van het mentoraat. In de bovenbouw is iedere docent mentor van een groep van ongeveer vijftien leerlingen en volgt een mentor zijn leerlingen twee (havo 4 en 5) of drie (vwo 4, 5 en 6) jaar. Dit schooljaar ben ik mentor van een groep leerlingen uit havo 5. Van die leerlingen was ik ook vorig jaar mentor.

Een van de onderdelen van de nieuwe opzet van het mentoraat is het startgesprek, waarmee ieder schooljaar begint. In het startgesprek praat de leerling met zijn mentor en ouders over het nieuwe schooljaar. Het vorige schooljaar wordt in dat gesprek geëvalueerd en in het gesprek vertelt de leerling wat zijn doelen zijn voor het nieuwe schooljaar.

Over de startgesprekken die ik de afgelopen twee jaar voerde was ik niet altijd tevreden. Soms had ik het gevoel dat de leerling in het startgesprek het minst aan het woord was en dat beviel me niet. Daarom heb ik dit schooljaar leerlingen de opdracht gegeven het startgesprek voor te bereiden aan de hand van de volgende opdracht:

Startgesprek

Binnenkort is het startgesprek gepland. Omdat je in havo 5 zit, wil ik dat je dit startgesprek goed voorbereidt en dat jij het startgesprek ook zelf voorzit. Dat betekent dat jij zelf de volgende onderwerpen bespreekt:

- Welzijn

- Evaluatie havo 4

- Doelen havo 5

- Vooruitblik (verre toekomst en volgend jaar)

- Eigen onderwerpen / vragen

 

Tijdens de mentorles waarin ik leerlingen vertelde over de opdracht gaf ik aan dat ik het leuk zou vinden als leerlingen ook een echte presentatie (een PowerPoint) zouden maken. Dat was dus niet verplicht. Tijdens de startgesprekken bleek dat ongeveer de helft van de leerlingen zo'n presentatie had gemaakt.

Het verschil tussen de startgesprekken met en zonder presentatie vond ik groot. Over het algemeen waren de leerlingen mét presentatie beter voorbereid. Dat komt denk ik doordat wie iets op papier moet zetten gedwongen wordt om na te denken. En in dit geval moesten leerlingen niet alleen nadenken over de tekst, maar ook over het beeld (de presentatie).

Het was aardig om te merken dat leerlingen de verschillende onderwerpen op verschillende manieren bespraken. Bij het onderdeel Evaluatie havo 4 had een van mijn leerlingen bijvoorbeeld een grafiek gemaakt waarin alle resultaten te zien waren, terwijl een andere leerling een sterkte-zwakteanalyse had gemaakt.

Iets anders wat ik opmerkelijk vond, heeft te maken met dat waar jij mee bezig bent: Bildung. Sommige leerlingen formuleerden niet alleen schooldoelen voor het nieuwe jaar (bijvoorbeeld 'meer voor school doen thuis'), maar ook persoonlijke doelen (bijvoorbeeld 'gezond het jaar uitgaan', 'groeien in mijn hobby's' en 'nieuwe mensen leren kennen').

Ouders en ik waren positief verrast door de presentaties. Ik had het idee dat ouders hun kinderen dingen horen vertellen die ze nog nooit hebben verteld. Na afloop was het daarom goed om in gesprek te gaan over de punten die een leerling in de presentatie had besproken.

De presentaties van leerlingen ga ik dit jaar gebruiken als leidraad tijdens andere mentorgesprekken. Tijdens een voortgangsgesprek aan het einde van deze periode kom ik terug op de door de leerling geformuleerde doelen (hoe zit het met dat 'meer voor school doen thuis' en 'nieuwe mensen leren kennen'?).

Dit is hoe ik te werk ben gegaan. Het idee voor de presentaties is spontaan ontstaan (tussen neus en lippen door zei ik: je kunt er ook een PowerPoint van maken), maar het werkt en ik ben er tevreden over. Volgend jaar ga ik al mijn mentorleerlingen vragen een presentatie te maken.

Inspiratie

Bovenstaande tekst van deze docent inspireerde me niet alleen om die ook aan jullie door te geven om te gebruiken binnen je mentoraat, maar het bracht me ook op het idee om dezelfde werkwijze toe te passen op teams en teamleden. Presenteer jezelf aan het begin van het jaar. Als er veel teamleden zijn is er wel een verdeelsleutel voor te vinden.

Presenteer jezelf aan het team (ook als je al wat langer samenwerkt, de doelen kunnen per jaar verschillen en er zijn altijd aspecten die een ander nog helemaal niet van je kent).  Je kunt een vertaling van bovenstaande vragen aan de leerlingen gebruiken, maar ook vragen als:

-         Wie ben je?

-         Waar kom je vandaan?

-         Wat is belangrijk in jouw leven?

-         Wat inspireert je?

-         Wat zijn jouw doelen voor komend schooljaar?

-         Welke kwaliteit van jezelf zou je met je collega’s willen delen?

-         (Vul maar aan)

Ben benieuwd naar jullie reacties en feedback!


News powered by CuteNews - http://cutephp.com